Ken je het verhaal van... door Jeanette Woets

20-6-2016, 12:52

Een persoonlijke blik op 9 juni.

Ken je het verhaal van het lelijke eendje? Je weet wel uit dat sprookjesboek van vroeger. Het gaat over een eendje dat eigenlijk een prachtige zwaan bleek te zijn. Het is echt zo’n verhaal dat vroeger aan je werd voorgelezen toen je nog een kind was. Kun je je nog herinneren hoe je heerlijk kon luisteren naar dit soort verhalen? Nu als volwassene kun je je realiseren dat het niet alleen maar gaat over een lelijk eendje…

Oh ja, als je het over verhalen hebt dan ken ik nog meer, verhalen zijn tenslotte deel van mijn werk. Wat kunnen verhalen toch mooi zijn. Zo ook het verhaal over vandaag, over de inspirerende en ook aangrijpende strategiebijeenkomst. Het thema was dan wel “cliënt centraal”. Maar met elkaar lukte het om het meer te laten zijn dan een slogan!

Peter Smoorenburg deed de inleiding van de bijeenkomst. Hij had geen PowerPoint, geen tekst op papier en maar vijf minuten. Gelukkig is hij directeur en dat zijn vaak goede praters, en toch moet je dan in korte tijd het hart weten te raken van wat je echt belangrijk vindt.

De intentie van deze bijeenkomst, zei hij, is dat we trots mogen zijn op de goede dingen die zijn gebeurd, op wat er is bereikt en op wat er is gedaan. We kunnen daarbij niet om regelgeving heen, wel kunnen we kritisch naar de regels zijn. Als we de cliënt centraal stellen dan kunnen misschien toch veel regels overboord. Ik zeg cliënt maar misschien kan ik beter bewoner zeggen, of gewoon mens. Het gaat er om, zei Peter vervolgens, om de echte mens te leren kennen en zo de zorg te verbeteren. Dat doe je met elkaar, door samen te werken en te leren van elkaar. Ha, de mens leren kennen, dat is mijn werk als geestelijk verzorger. Wie is iemand, wat houdt hem of haar bezig, wat is het verhaal achter het verhaal. Ik kreeg zin in de middag.

Er volgde een gesprek met een medewerker en met een mantelzorger en vervolgens kwam de voorstelling “zullen we dansen?”. De inhoud daarvan is weer een verhaal apart. Aangrijpend realistisch werd de zorg voor mensen in de ouderenzorg aan ons getoond. Voelbaar was de werkdruk, de goede wil, het weten wat goede zorg is en toch zo ongelofelijk aan mensen voorbij kunnen (hard-)lopen. De verzorgende die net als het lelijke eendje in het sprookje zo ontzettend hard haar best doet om het goed te doen, keihard werkt en zich geregeld te kort voelt schieten. Van wel willen maar niet kunnen, wel weten maar niet doen, van blijven zitten of gaan dansen.

In de voorstelling werd ook gezongen, onder andere hoorde ik een prachtige vraag aan een bewoner:

Vertel jou verhaal

tot ik echt weet

wie jij bent

Hierin klinken de woorden van Peter aan ons allen door, namelijk dat het er om gaat om de mens echt te leren kennen en zo de zorg te verbeteren. En hierin klinkt ook de essentie van ons werk als geestelijk verzorgers door, het verhaal waar het in ons werk echt om gaat. Het levensverhaal van elke bewoner. In het verhaal zitten de herinneringen, de waarden, de eigenschappen, de dingen die mensen goed doen en waar mensen blij van worden. Weer zin hebben in de dag en daar ook de zin van ervaren is daar te (her-)vinden.

Wat vonden we van de inleidingen en de voorstelling en vervolgens wat inspireert ons om de mens nog meer centraal te zetten. Dit werd besproken in kleine groepjes. Bejegening, gelijkwaardigheid, tijd maken, de tijd die je hebt goed gebruiken werd onder andere gezegd in ons groepje. En mooie initiatieven werden daarbij genoemd.

Nu had ik pas 2 gespreksgroepen gehad waarin ik met bewoners had gesproken over wat voor hen van waarde is in de zorg. Het hart van de zorg is wat hen betreft te vatten in de woorden betrokkenheid, begrip en liefde/warmte. Als er betrokkenheid is bij de bewoner en begrip is voor wat hem of haar bezig houdt dan is tijdsdruk beter te hanteren. Dat kan gaan over een tv programma die iemand graag ziet, maar ook over dat je weet dat iemand angstig is voor de transfers en dat je vooraf uitspreekt daar rekening mee te houden. Dat verzorging weet wat echt belangrijk voor de bewoner en dit uitspreekt voordat de bewoner er om (moet) vragen geeft rust en een veilig gevoel werd door de bewoners geconcludeerd.

We kunnen bedenken in groepjes bedenken wat het hart van de zorg is, we kunnen het hart van de zorg aangereikt krijgen door de bewoners zelf maar uiteindelijk ligt het hart van de zorg in onszelf! Wat ik hiermee bedoel? Nou gewoon, dat lelijke eendje dat eigenlijk een prachtige zwaan bleek te zijn en dat JIJ dat bent. Wat is voor JOU het hart van je werk, realiseer je weer wat je mooi kunt vinden in je werk, waarom je dit werk bent gaan doen en hou dat vast.

Die rottige tijdsdruk is de realiteit en dan kunnen we steeds bezig zijn met snel iets doen om vervolgens weer een andere taak af te krijgen en tussendoor nog iemand naar toilet helpen. We kunnen ook datgene wat we doen, NU doen.

Alle groepen moesten een yell bedenken en wat zullen er vele mooie zijn, de onze werd:

Hier ben ik

voor jou

NU

Ik ben weer een verhaal rijker, van mij en van mijn collega’s die geïnspireerd weer verder gaan. De werkelijkheid is niet anders geworden. Wel weten we weer waarvoor we het doen: voor de mens. We weten ook weer waarom we voor dit werk gekozen hebben… Een ieder vanuit zijn of haar eigen functie, een ieder op eigen wijze, maar allemaal proberen we die mooie zwaan te zijn.

Oh ja, die zwaan leek dan wel zo super mooi, maar de essentie van het verhaal is toch echt dat de zwaan gewoon zwaan was. Hij hoefde niet anders te worden alleen maar wat hij in zich had met durf te laten zien. Dus mens, wees mens en blijf geloven in jezelf en in je werk met hart en ziel.

En manager, verzorgende of wie dan ook als je op zoek bent naar iemand die een team kan ondersteunen zin te hebben en zin te ervaren in je werk, een mens kan helpen zoeken naar wat echt van waarde is en wat kracht kan geven als je het niet meer weet dan kun je aankloppen bij de geestelijk verzorgers van Solis. Niet omdat zij de antwoorden weten, wel omdat zij het weten te her-vinden in de verhalen van mensen zelf. Want verhalen daar draait het toch vaak om?