Telefoonnummer Solis(0570) 698 298

Omgaan met dementie - kwaliteit van leven als uitganspunt

Maandag 28 mei
Omgaan met dementie - kwaliteit van leven als uitganspunt

Dementie manifesteert zich in de eerste fasen nog als ‘onschuldige’ geheugenproblemen en gedragsveranderingen, maar kent helaas een onvermijdelijk kantelpunt, waarop zelfstandig wonen niet meer mogelijk is. Op dat moment is opname in een verpleeghuis onontkoombaar, wat ook voor familie en naasten een emotioneel en confronterend moment is. Maar ook een moment van opluchting, weet Evelien Bussink, manager verpleeghuiszorg bij Solis. “Voor hen valt er een loden last van de schouders”, vertelt ze begaan.

Met dertien jaar ervaring als manager verpleeghuiszorg bij Solis is Evelien verantwoordelijk voor de algehele ontwikkeling en kwaliteit van haar afdeling en werkt zij op het snijvlak van de interne belangen van bewoners en die van externen en toezichthouders. “Maar met name het belang van de cliënt weegt bij ons zwaar. Ik geloof enorm in dienend leiderschap, anders moet je niet in de zorg gaan werken”, lacht Evelien.

Leven met dementie

Als manager verpleeghuiszorg werkt Evelien met mensen in een gevorderd stadium van dementie, dat het voor de directe omgeving onmogelijk maakt om nog langer de zorg op zich te nemen. “Naarmate de ziekte vordert, wordt er een steeds grotere druk opgelegd bij partners en familie. Iemand met dementie is op den duur niet meer in staat om structuur aan de dag te geven of kan enorm gaan dwalen en op zoek gaan naar bijvoorbeeld een vader of moeder die er al lang niet meer is. Anderen denken continu naar de wc te moeten, terwijl ze niet hoeven, worden wantrouwig en denken dat er van ze gestolen wordt of dat ze mishandeld worden, kunnen om de minuut hetzelfde vragen, door de eerste aantasting van het kortetermijngeheugen. Daar komt bovenop dat iemand een compleet ander persoon wordt. Bijvoorbeeld agressief – fysiek of verbaal – of juist depressief. Deze mensen zijn dan niet meer te bereiken door familie en naasten. Dit alles is voor hen een loden last.”

Kantelpunt

Opname in een verpleeghuis kan voor iemand met dementie zo lang mogelijk gerekt worden met behulp van vrijwilligers of dagbesteding. “Maar er komt een kantelpunt, waarop de zorg door de familie niet meer vol te houden is, ook al willen ze nog zo graag”, vertelt Evelien. “Zodra er sprake is van opname, is de familie overbelast. Soms al jaren. Een opname is daarom heel dubbel. Het is enorm verdrietig en soms ook confronterend en schokkend, door het gedrag van anderen op de afdeling, dat je niet gewend bent, omdat je tot dan toe alleen maar te maken hebt gehad met je eigen moeder, vader of partner. Een opname maakt de ziekte ineens heel definitief. Aan de andere kant is er sprake van een enorme opluchting. Velen kunnen eindelijk weer doorslapen, zonder om het uur gewekt te worden door hun partner, die in paniek is of naar de wc moet. Dat maakt het allemaal heel dubbel.”

Onbegrepen gedrag

In de zorg voor iemand met demente is vooral de manier van omgaan met het onbegrepen gedrag een grote uitdaging. Evelien: “Als familie ben je geneigd op precies de verkeerde manier te reageren. Zegt iemand gekke dingen, dan vertel je algauw wat er niet aan klopt; dat is een heel natuurlijke reactie. Maar iemand met dementie kan daar enorm geïrriteerd of verdrietig van worden. Als iemand, die ervan overtuigd is dat zijn ouders nog leven, uitgelegd wordt dat zijn ouders er niet meer zijn, dan moet diegene dat de hele dag verwerken. Ook al wordt er met veel liefde en de beste bedoelingen uitgelegd wat er niet klopt, het kan onbegrepen gedrag ook in de hand werken en zorgen voor een nare vicieuze cirkel. Het is een hele kunst om respectvol antwoord te geven op vragen, die je eigenlijk niet kunt beantwoorden. De familie valt daarom ook niets te verwijten als zij daar niet in slagen. Zij moeten zich niet schuldig voelen; het is nou eenmaal erg lastig.”

Solis helpt

Eenmaal onder de zorg van Evelien en haar collega’s, wordt er met name veel aandacht besteed aan het onbegrepen gedrag van iemand met dementie. Evelien: “Wat ons onderscheidt, is de manier waarop we met alle disciplines per bewoner het onbegrepen gedrag analyseren en zo bepalen hoe we het best met een bewoner kunnen omgaan. Dat doen we met meerdere professionals, omdat er nooit één antwoord is en de juiste weg een hele zoektocht kan zijn. Enorm waardevol is de deskundigheid van onze aandachtsvelders en coaches, die zijn opgeleid om het onbegrepen gedrag van bewoners te ‘lezen’ en onze collega’s leren hoe erop in te spelen. Dat maakt ons uniek.”

“Wat ons ook tekent, is dat we de risico’s van dementie nooit zwaarder laten wegen dan de vrijheid en kwaliteit van leven van bewoners. Wat inhoudt dat, in overleg met de familie, we bewoners zoveel mogelijk hun gang laten gaan. Bijvoorbeeld: mensen met dementie vallen vaak, omdat ze beperkt zijn in hun oriëntatie- en waarnemingsvermogen. Daarom werden ze vroeger vaak in hun stoel gehouden, maar tegenwoordig zoeken we naar manieren om ze toch veel bewegingsvrijheid te geven. Zo gaven we een meneer, die enorm van wandelen hield, een LiveSafe mee, die ons een seintje gaf als hij te ver wandelde. Daar bedankte de familie ons voor in een brief, waarin ze zeiden dat deze meneer enorm genoot van de wandelingen rondom het P.W. Janssen. Ik durf niet te zeggen dat we hier uniek in zijn, maar weet wel dat iedereen enorm zijn best doet om onze cliënten zo gelukkig mogelijk te maken.”

Tot besluit haalt Evelien een andere bedankbrief aan, die ook treffend verwoord welke mate van aandacht er binnen Solis uitgaat naar de kwaliteit van leven van bewoners:

“Aan alle medewerkers en vrijwilligers van het P.W. Janssen, Deventer

Tot het laatst hield hij de regie, nog even jullie en ons de kans gevend ons te realiseren dat hij zou sterven.

Vanaf het allereerste begin heeft iedereen er alles, maar ook werkelijk alles aan gedaan om aan zijn vrijheidsdrang tegemoet te komen. Niets was te veel. Telkens weer overleg en nieuwe plannen. Jullie deden er alles aan om hem in zijn waarde te laten. Hij genoot ervan.

Natuurlijk verzette hij zich soms en werd boos, ging zijn eigen gang. Jullie bleven altijd weer nieuwe plannen maken en realiseren, ook met deskundigen van buitenaf. Met engelengeduld, veel liefde, nooit was iets te veel.

Dat deze laatste twee jaren zo zijn verlopen, troost ons nu. Stemt ons enorm dankbaar. Dat is niet in woorden te vatten.

Beste mensen daar in het P.W.J., een hele diepe buiging van ons.”

 

 

 

 

Deel dit nieuwsbericht: